Słownik

Hasło Definicja
SMGS

list przewozowy, umowa o przyjęciu i przewozie towaru stosowana w międzynarodowej kolejowej komunikacji towarowej

ADR

(z franc. Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Rout) – międzynarodowa konwencja regulująca zasady przewozu drogowego ładunków niebezpiecznych, zwyczajowo według tych zasad określany jest ładunek niebezpieczny w transporcie drogowym.

Akredytywa

forma bezgotówkowych rozliczeń między firmami. Stosowana przy rozliczeniach transakcji handlowych krajowych i zagranicznych, najczęściej przy dużych transakcjach lub kiedy sprzedający i kupujący nie mieli jeszcze okazji sprawdzić swojej wiarygodności. Kupujący zabezpiecza w banku odpowiednią sumę, która to po spełnieniu określonych wcześniej warunków zostaje przekazana sprzedającemu po wywiązaniu się z jego zobowiązań.

AMS (Automated Manifest System)

system, który automatycznie zgłasza dane przy eksporcie do USA

ATA / Karnet ATA

to dokument stosowany przy odprawie czasowej towarów, umożliwiający dokonanie czasowego przywozu lub wywozu towarów

AWB (Air Way Bill)

list przewozowy stosowany we frachcie lotniczym

B/L (Bill of Lading)

to morski list przewozowy, świadectwo potwierdzające odbiór danego ładunku na statek i zobowiązanie przewoźnika do dostarczenia go do portu docelowego.

CBM

 (z ang. Cubic Meter / cbm) - metr sześcienny

CEMT

Europejska Konferencja Ministrów Transportu - organizacja dbająca o koordynację i rozwój ogólnoeuropejskiej polityki transportowej (inaczej: ECMT), wydająca pozwolenia na transport towaru pomiędzy krajami członkowskimi

CFR

(z ang. Cost and Freight) – pokrycie przez sprzedawcę kosztów transportu do portu docelowego, bez kosztów ubezpieczenia

CFS

(z ang. Container Freight Station) punkt konsolidacyjny dla towarów drobnicowych

CIF

(z ang. Cost, Insurance & Freight) – pokrycie przez sprzedawcę kosztów transportu do portu docelowego, jak również kosztów ubezpieczenia

CIM

międzynarodowy kolejowy list przewozowy, który jest wykorzystywany podczas tworzenia odpowiedniej umowy pomiędzy przewoźnikiem/firmą kolejową a nadawcą

CISF

(z ang. China Import Service Fee) dodatkowa opłata handlingowa występująca przy frachcie morskim z Chin

CMR

akt prawny regulujący zasady międzynarodowego transportu drogowego towarów, przede wszystkim w zakresie dokumentacji transportu oraz odpowiedzialności spedytora

COD

 (z ang. Cash On Delivery) – płatność gotówką przy odbiorze towaru

CPT

 (z ang. Carriage Paid To) – przewoźne opłacone do …

D/N

(Debit Nota) – nota obciążeniowa

D/O

(Delivery Order) – dokument pozwalający na wydanie ładunku w porcie

D/P

(z ang.Documents Against Payment) – dokumentowe inkaso gotówkowe

D/THC

 (z ang. Destination THC) - koszty portowe w porcie wyładunku

DDP

(z ang. Delivered Duty Paid) - oznaczenie, że towar jest dostarczony a cło opłacone

DDU

(z ang. Delivered Duty Unpaid) – oznaczenie, że towar jest dostarczony a cło nieopłacone

Dem & Det (Demurrage & Detention)

 opłaty dodatkowe dla armatora z tytułu przetrzymania kontenera powyżej wyznaczonego czasu: dem = w porcie, det = na środku transportu

Demmurage/Detention

(czasem używany jest skrót Dem/Det). Demurrage to opłata należna armatorowi za przetrzymanie w porcie pełnego kontenera powyżej określonego czasu – Demurrage. Detention to opłata należna armatorowi za przetrzymanie kontenera na środku transportu.

DGD

deklaracja załadowcy określająca specyfikę towaru niebezpiecznego zwykle dostarczana spedytorowi z MSDS (kartą charakterystyki produktu)

DGR

(z ang. Dangerous Goods) – przepisy odnoszące się do przewozu i dokumentowania towarów niebezpiecznych w transporcie lotniczym

Dodatki

pewne dodatkowe opłaty naliczane przy usłudze spedycyjnej:

  • BAF – dodatek paliwowy, nakłada go konferencja żeglugowa lub armator, a jego celem jest zniwelowanie efektów zmiany cen na rynku paliw
  • PCS – dodatkowa opłata pobierana za transport Kanałem Panamskim
  • LSF – dodatek za paliwo niskosiarkowe stosowany głównie dla portów Morza Bałtyckiego
  • SCT - dodatkowa opłata pobierana za transport Kanałem Sueskim
  • CAF – dodatek walutowy, służący zminimalizowaniu efektów wahań kursów walutowych
  • PORTEO – opłata portowa w portach Ameryki Południowej płatna zwykle przez załadowcę
  • WRS – dodatek za ryzyko wojny
  • PSS – dodatek wprowadzany w sezonie zwiększonych przewozów
  • ISPS – dodatek za zwiększone bezpieczeństwo w porcie
  • PRS – Piracy Risk Surcharge (inaczej AGS – Aden Gulf Surcharge) – dodatek z tytułu konieczności opłacenia służb zapewniających bezpieczeństwo statków poruszających się w obrębie Zatoki Adeńskiej
  • OWS – Overweight Surcharge – dodatek/dopłata do kontenerów 20’stopowych z tytułu przewozu ciężkich ładunków powyżej limitu określonego przez armatora realizującego transport (naliczana najczęściej powyżej 18t)
  • EBS – Emergency Bunker Surcharge – specjalna dopłata służąca zniwelowaniu wahań cen paliwa – każdorazowo decyzja o jej naliczeniu podejmowana jest przez armatora realizującego transport
  • ERS – Equipment Repositioning Surcharge (inaczej EIS – Equipment Imbalance Surcharge) – specjalna dopłata służąca zniwelowaniu strat armatora z tytułu niezbilansowania dostępności kontenerów
  • Dopuszczalna masa kontenerów w transporcie drogowym - ok 22 tony towaru
Doppelstock

chłodnia z podwójnym poziomem umieszczenia towaru na naczepie

DSK

deklaracja czasowego składowania

EDI

(elektroniczna wymiana danych) – przesyłanie handlowych komunikatów elektronicznych (odpowiedników dotychczasowych dokumentów papierowych) tworzonych według powszechnie obowiązującego standardu

ETA

 (z ang. Estimated Time of Arrival) – zapis przewidywanego terminu wejścia towaru do portu morskiego lub lotniczego

ETS/ETD

(z ang. Estimated Time of Sail lub Estimated Time of Departure) – przewidywany czas wyjścia statku z portu

EUR 1

 świadectwo przewozowe dla towarów wywożonych z Unii Europejskich do krajów trzecich, objętych obniżonymi stawkami celnymi

Express B/L, Sea Waybill, Waybill

zapis listu morskiego w systemie elektronicznym – bez cech papieru wartościowego

EXW

 (z ang. Ex Works) - z zakładu

FAS

(z ang. Free Alongside Ship) - dostarczony wzdłuż burty statku

FCL

(z ang. Full Container Load) transport całokontenerowy

FCR

(z ang. Forwarder's Cargo Receipt) - potwierdzenie przyjęcie ładunku przez spedytora

Feeder

niewielki statek przewozowy, który dowozi kontenery pomiędzy większymi a mniejszymi portami morskimi.

FEU

 (z ang. Forty foot container equivalency) – jednostka równoważna dla kontenera 40-stopowego

FILO

 (z ang. Free In/Liner Out. Seafreight) – oznaczenie w umowie czarteru, że stawka frachtowa obejmuje koszty wyładunku

FIO

 (z ang. Free In/Out.) – zwolniony z portu i do portu

FTL

(z ang. Full Truck Load) – pełne obciążenie pojazdu ciężarowego jednym ładunkiem

Gestia Transportowa

prawo jednej ze stron kontraktu do organizacji zasad związanych z transportem towaru, np. w zakresie podziału kosztów, obowiązków pomiędzy stronami

HS code

ośmiocyfrowe rozwinięcie Zharmonizowanego Systemu Określania i Kodowania Towarów

Hub

port bazowy dla kontenerów w relacjach transoceanicznych. To port, do którego przypływają duże transoceaniczne statki, by stamtąd (już na mniejszych jednostkach) rozwozić ładunki do portów docelowych

IMDG

(z ang. International Maritime Dangerous Goods) – międzynarodowy kod dla towarów niebezpiecznych

IMO

(z ang. International Maritime Organization) - Międzynarodowa Organizacja Morza (dawniej IMCO) zajmująca się bezpieczeństwem żeglugi, obrotu morskiego i ochroną środowiska morskiego.

Incoterms

międzynarodowe, ustalone przez Międzynarodową Organizację Handlu z siedzibą w Paryżu, terminy związane z odpowiedzialnością oraz podziałem kosztów związanych z transportem towarów pomiędzy załadowcą a odbiorcą towaru

Interchange

w transporcie kolejowym dokument potwierdzający zrzucenie pustego kontenera na terminalu destynacji

ISF

(z ang. Importer Security Filing) - inaczej zasada 10 + 2 – obowiązek przekazania informacji na temat bezpieczeństwa towaru dla środowiska, konieczny do przekazania na 24 godziny przed załadunkiem na statek

Kabotaż

przewóz towarów pomiędzy dwoma miejscami (np. portami) znajdującymi się na terenie tego samego kraju, realizowany przez firmę bądź środek transportu zarejestrowany w innym kraju.

Kongestia

utrudnienie związane ze zbyt dużą liczbą ładunków w porcie

Konosament

to morski list przewozowy, świadectwo potwierdzające odbiór danego ładunku na statek i zobowiązanie przewoźnika do dostarczenia go do portu docelowego.

Konsolidacja

grupowanie mniejszych ładunków w większe dla celów transportowych (minimalizacja kosztów poprzez zwiększenie stopnia wykorzystania środków transportu)

LCL

(z ang. Less than Container Load) - drobnicowe przewozy kontenerowe

Licencja spedycyjna

decyzja administracyjna uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego towarów. Licencję wydaje się na czas oznaczony od 2 do 50 lat.

Licencja transportowa

pozwolenie na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy

List gwarancyjny

pisemne zobowiązanie do pokrycia wszelkich strat, szkód i kosztów przewoźnikowi spowodowane rezygnacja z poszczególnych warunków umowy przewozowej

LTL

(z ang. Less Than Truck Load) – ładunek częściowy w pojeździe ciężarowym

LWS

(z agn. Low Water Surcharge) – dodatek frachtowy wynikający z niskiego poziomu wód w rzekach

MRN

numer ewidencyjny operacji tranzytowej zwyczajowo dokument potwierdzający procedurę wywozu

MSDS

(z ang. Material Safety Data Sheet) –czyli Karta charakterystyki produktu niebezpiecznego , określa jego grupę oraz klasę

OCP

ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika

OCPU

ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika umownego

OCS

ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej spedytora

Odprawa celna ostateczna

dopuszczenie towaru do obrotu po uiszczeniu opłat celno - podatkowych

Odprawa celna przekazowa

to taka odprawa, której zadanie zostaje przekazane innemu urzędowi celnemu, najczęściej urzędowi najbliżej położonemu względem miejsca przeznaczenia towaru

OOG

(z ang. out of gauge) – oznaczenie ładunku ponadgabarytowego

Original Bill of Lading (B/L)

morski list przewozowy wystawiony w oryginale

POD

(z ang. Port Of Discharge) – port wyładunku

POL

(z ang. Port Of Loading) - port załadunku

Procedura 4000

procedura dopuszczenia do obrotu z odroczonym podatkiem VAT. Cło jest płatne/zabezpieczane w momencie odprawy. Podatek VAT z tytułu importu towaru rozliczany jest w deklaracji VAT-7.

Procedura 4200

procedura dopuszczenia do obrotu, z natychmiastowym wywozem towaru do innego kraju Unii Europejskiej. Cło jest płatne/zabezpieczane w kraju, w którym dokonywana jest odprawa celna. VAT jest rozliczany w kraju docelowym.

Procedury uproszczone

skrócenie czasu odprawy celnej poprzez elektroniczną wymianę dokumentów oraz odprawę towaru w miejscu jego przeznaczenia, a nie – jak dotąd – w siedzibie urzędu celnego

Przelicznik W/M

(waga/miara) przelicznik stosowany w przypadku frachtu morskiego. Opłata za fracht morski obliczana jest na podstawie kubatury lub wagi towaru w zależności od tego co stanowi większą wartość.

Reach Stacker

wózek widłowy wykorzystywany do przewozu kontenerów

SAD

(z ang. Single Administrative Document) – wymagany w Unii Europejskiej dokument zgłoszenia towaru do odprawy celnej

SeaWayBill

konosament ekspresowy, często w formie elektronicznej, wystawiany zamiast Bill of Lading w formie drukowanej; umożliwiający natychmiastowe zwolnienie towaru i wydanie odbiorcy

SENT

elektroniczny rejestr zgłoszeń towarów w celu realizacji ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu ładunków

Shipper

(inaczej Consignor) – nadawca ładunku

SOC

(z ang. Shipper Own Container) - kontener załadowcy

Storage

opłata za składowanie ładunku ponad wyznaczony czas wolny

T1

wspólna procedura tranzytowa dotycząca ładunków przewożonych między krajami Unii Europejskiej a pozostałymi (np. przy przewozie towaru spoza Unii Europejskiej na terenie Unii)

T2L

wspólna procedura tranzytowa dotycząca ładunków przewożonych pomiędzy krajami Unii Europejskiej (np. z Polski na Cypr drogą morską lub po dopuszczeniu do obrotu z Hamburga do Gdyni)

TEU

(z ang. Twenty – Feet Equivalent Unit) – jednostka miary odpowiadająca pojemności jednego kontenera 20 – stopowego

TEU

 (z ang. Twenty Foot Equivalency) - jednostka pojemności rownoważna ekwiwalentowi kontenera 20-stopowego

THD

(z ang. Terminal Handling at Destination) - opłaty portowe w miejscu przeznaczenia

THO

(z ang. Terminal Handling at Origin) - opłaty portowe w miejscu załadunku

TT

(z ang. Transit Time) – przewidywany czas transportu

Ubezpieczenie Cargo

dodatkowo płatne ubezpieczenie ładunku w transporcie

UN

międzynarodowe, 4-rocyfrowe oznaczenie substancji i towarów niebezpiecznych

V.A.T.O.S.

 (z ang. valid at the time of shipment) – oznaczenie pobrania dodatków do frachtu morskiego i lotniczego, według momentu załadunku

VGM

zweryfikowana przed załadunkiem masa kontenera

W / M

waga / miara– przelicznik stosowany we frachcie morskim polegający na tym, że do obliczenia frachtu wybiera się większą wartość – wagę lub kubaturę